“Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”
Ngày 31/5 hằng năm được Tổ chức Y tế Thế giới chọn là Ngày Thế giới Không Thuốc lá nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của thuốc lá và thúc đẩy các giải pháp bảo vệ sức khỏe nhân dân. Năm 2026, WHO phát động chiến dịch toàn cầu với chủ đề: “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”.
Chủ đề năm nay tập trung phơi bày những chiến thuật tiếp thị ngày càng tinh vi của ngành công nghiệp thuốc lá nhằm thu hút người sử dụng mới, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên. Thông qua các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, bao bì bắt mắt, hương vị hấp dẫn và các hình thức quảng bá trá hình, nhiều doanh nghiệp đang cố gắng tạo cảm giác đây là những sản phẩm hiện đại, ít nguy hại hơn, trong khi thực tế vẫn chứa nicotine gây nghiện và nhiều chất độc hại ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Theo WHO, sử dụng thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và đái tháo đường. Mỗi năm, thuốc lá cướp đi sinh mạng của hơn 8 triệu người trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu trường hợp tử vong do phơi nhiễm khói thuốc thụ động.
Đáng lo ngại, trẻ em và thanh thiếu niên đang trở thành nhóm đối tượng bị nhắm đến nhiều nhất. Trên toàn cầu hiện có khoảng 40 triệu trẻ em từ 13 đến 15 tuổi đang sử dụng các sản phẩm thuốc lá. WHO cảnh báo trẻ em có nguy cơ sử dụng thuốc lá điện tử cao hơn nhiều lần so với người lớn. Nicotine tác động tiêu cực đến sự phát triển não bộ, làm suy giảm khả năng học tập, ghi nhớ, kiểm soát cảm xúc và làm gia tăng nguy cơ lệ thuộc vào các chất gây nghiện khác.
Tại Việt Nam, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ hút thuốc lá điếu ở nam giới trưởng thành và tỷ lệ phơi nhiễm khói thuốc thụ động tại gia đình, nơi làm việc và các địa điểm công cộng đều có xu hướng giảm. Tuy nhiên, tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong giới trẻ đang gia tăng nhanh chóng, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước những nguy cơ từ các sản phẩm thuốc lá và nicotine, WHO kêu gọi các quốc gia tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, tăng cường thực thi pháp luật, xây dựng môi trường không khói thuốc và ngăn chặn các hình thức quảng bá, tiếp thị thuốc lá dưới mọi hình thức.
Tại Việt Nam, nhiều chính sách quan trọng đang được triển khai như tăng cường xây dựng môi trường không khói thuốc tại nơi công cộng, mở rộng cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá, kiểm soát việc trưng bày sản phẩm thuốc lá tại điểm bán và thực hiện nghiêm các quy định cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo quy định của pháp luật.
Hưởng ứng Ngày Thế giới Không Thuốc lá 31/5/2026 và Tuần lễ Quốc gia Không Thuốc lá (25/5 – 31/5/2026), mỗi người dân hãy nâng cao nhận thức, nói không với thuốc lá và các sản phẩm nicotine, góp phần xây dựng môi trường sống trong lành, bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng. Hãy cùng chung tay xây dựng môi trường không khói thuốc vì một Việt Nam khỏe mạnh, văn minh và phát triển bền vững.
Lương Luyến
