Ngày 15/3/2026 - cử tri cả nước sẽ tham gia bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Để thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân trong ngày hội lớn của toàn dân, cử tri cần nắm rõ các quy định quan trọng về thời gian bỏ phiếu, cách ghi phiếu bầu hợp lệ và nội quy phòng bỏ phiếu.

Trong ngày bầu cử, việc bỏ phiếu bắt đầu từ 7 giờ sáng và thực hiện liên tục cho đến 19 giờ cùng ngày. Tùy tình hình địa phương, Tổ bầu cử có thể quyết định cho bắt đầu việc bỏ phiếu sớm hơn nhưng không được trước 5 giờ sáng hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không được quá 21 giờ cùng ngày.

Trường hợp gần đến giờ kết thúc việc bỏ phiếu mà vẫn còn cử tri chưa thực hiện xong việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử có trách nhiệm thông báo cho các cử tri còn ở trong khu vực phòng bỏ phiếu về việc chuẩn bị kết thúc thời gian bỏ phiếu và đề nghị cử tri khẩn trương hoàn thành việc bỏ phiếu. Hòm phiếu được đóng vào đúng thời gian quy định, không phụ thuộc vào việc cử tri đã bỏ phiếu hết hay chưa.

Việc bỏ phiếu phải được tiến hành liên tục. Nếu xảy ra sự kiện bất ngờ làm gián đoạn việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử phải lập tức niêm phong hòm phiếu và các tài liệu liên quan trực tiếp đến cuộc bầu cử, đồng thời kịp thời báo cáo Ban bầu cử và có biện pháp cần thiết để việc bỏ phiếu được tiếp tục.

Ngay cả trong trường hợp chưa hết thời gian bỏ phiếu nhưng đã có 100% cử tri trong danh sách tham gia bỏ phiếu thì Tổ bầu cử cũng không được tuyên bố kết thúc bỏ phiếu và tiến hành kiểm phiếu trước 19 giờ cùng ngày. Các thành viên Tổ bầu cử có thể tuyên truyền, vận động để cử tri tích cực tham gia bỏ phiếu nhưng không được thúc giục hay ép buộc cử tri đi bỏ phiếu sớm.

Phiếu bầu cử hợp lệ phải là phiếu do Tổ bầu cử phát ra và có dấu của Tổ bầu cử; phiếu bầu đủ số lượng đại biểu hoặc ít hơn số lượng đại biểu được bầu đã ấn định cho đơn vị bầu cử; đồng thời không ghi thêm tên người ngoài danh sách những người ứng cử hoặc không ghi thêm nội dung khác.

Thành viên Tổ bầu cử sẽ hướng dẫn cụ thể cho cử tri cách thức bỏ phiếu để bảo đảm phiếu bầu hợp lệ. Theo hướng dẫn tại Thông tư số 21/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ và hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử quốc gia, nếu cử tri không tín nhiệm người ứng cử nào thì gạch ngang toàn bộ họ và tên của người đó, gạch đè lên cả hàng chữ họ và tên.

Cử tri không được khoanh tròn, không được đánh dấu trên phiếu bầu, không được viết thêm nội dung hoặc ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử. Đồng thời không được bầu quá số đại biểu được ấn định trong phiếu bầu, không gạch tất cả người ứng cử trong phiếu và không để nguyên phiếu bầu đối với trường hợp phiếu có số dư người ứng cử.

Trong trường hợp phiếu bầu gạch chéo, gạch xiên, gạch dọc hoặc gạch ngang nhưng gạch hết toàn bộ hàng chữ họ và tên của người ứng cử thì được tính là phiếu không bầu cho người ứng cử đó. Ngược lại, nếu cử tri chỉ gạch một phần họ tên hoặc chỉ khoanh tròn, gạch dưới hay gạch trên hàng chữ họ và tên thì phiếu đó vẫn được tính là phiếu bầu cho người ứng cử.

Bên cạnh quy định về thời gian, quy trình bỏ phiếu, khi đến bỏ phiếu, cử tri phải tuân thủ nội quy phòng bỏ phiếu do Hội đồng Bầu cử quốc gia quy định. Nội quy này được Tổ bầu cử niêm yết công khai tại phòng bỏ phiếu nhằm bảo đảm trật tự, an toàn và tính dân chủ của cuộc bầu cử.

Theo đó, cử tri phải chấp hành đúng nguyên tắc và trình tự bỏ phiếu, xếp hàng lần lượt khi thực hiện quyền bầu cử, đồng thời ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật và phụ nữ có thai. Mọi người phải giữ gìn an ninh trật tự tại khu vực bỏ phiếu, không được vận động bầu cử dưới bất kỳ hình thức nào tại nơi bỏ phiếu và không được mang vũ khí, chất nổ, vật dễ cháy hoặc các tài liệu, băng rôn có nội dung xấu, độc vào khu vực phòng bỏ phiếu.

Những người không có nhiệm vụ không được vào phòng bỏ phiếu. Thành viên các tổ chức phụ trách bầu cử và những người phục vụ bầu cử phải đeo phù hiệu theo quy định và có trách nhiệm hướng dẫn, giải đáp thắc mắc của cử tri.

Mọi hành vi lừa gạt, mua chuộc, cưỡng ép hoặc cản trở quyền bầu cử của công dân, cũng như các hành vi gian lận phiếu bầu, làm sai lệch kết quả bầu cử sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Dương Uyên (Theo Hội đồng Bầu cử quốc gia)

Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật